Αυτή την εποχή είναι αδύνατο να διαχωρίσει κανείς τη θρησκεία από την πολιτική και την κοινωνία σε μια περιοχή όπως είναι η Μέση Ανατολή. Στην Κύπρο, στην περίοδο 1992-1995, παρατηρήθηκε μεγάλη και συστηματική καταστροφή της θρησκευτικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς ιδιαίτερα στον κατεχόμενο βορρά.
Αυτά ήταν μερικά μόνο από τα όσα σημαντικά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα συζητήθηκαν στη διεθνή διάσκεψη στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, με τίτλο: «Όταν ένα νεκροταφείο μετατρέπεται σε πολιτική υπόθεση», η οποία οργανώθηκε από το Ινστιτούτο Κυπριακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Munster (Γερμανία), σε συνεργασία με το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και το Κέντρο Friedrich-Ebert-Stiftung (Γραφείο Κύπρου).
«Στην Κύπρο η θρησκευτική διάσταση δεν ήταν η σημαντικότερη στο πρόβλημα. Αλλά μετά από όσα συμβαίνουν στην Τουρκία το κατεχόμενο βόρειο τμήμα του νησιού έχει επίσης επηρεαστεί», επεσήμανε ο καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους, πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, υποδεικνύοντας τη συνεχή ανέγερση τζαμιών στα κατεχόμενα, την αυξανόμενη δημογραφική αλλαγή ως αποτέλεσμα του εποικισμού από την Ανατολία, κ.ο.κ. Η σχέση ανάμεσα στην πολιτική, την κοινωνία και τη θρησκεία διευρύνεται και σε αυτή την ιστορική συγκυρία είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς τις μελλοντικές εξελίξεις.
Ο Καθηγητής Θεοφάνους τόνισε πως η ε/κ πλευρά θεωρεί πως αν εφαρμοζόταν το σχέδιο Ανάν ή άλλα παρόμοια, θα ενομιμοποιείτο το αποτέλεσμα των γεγονότων του 1974, ενώ θα χειροτέρευε το status quo για τους ε/κ. «Αντίθετα ένα εποικοδομητικό αποτέλεσμα στο Κυπριακό, που θα επιτρέπει μια λειτουργική ομοσπονδιακή λύση όχι μόνο θα βελτιώσει την καθημερινή ζωή όλων των Κυπρίων, αλλά θα εξυπηρετήσει ευρύτερους στόχους» πρόσθεσε, καταλήγοντας πως διευθέτηση του Κυπριακού που θα ενθαρρύνει την ειρηνική συνύπαρξη των χριστιανών ε/κ και των μουσουλμάνων τ/κ θα έχει πολυδιάστατες θετικές επιπτώσεις πέρα από τα εδαφικά σύνορα του νησιού. Παρόλα αυτά τέτοιο σενάριο δεν είναι ορατό αυτή τη στιγμή, ενώ ίσως να είναι καλύτερη μια βήμα προς βήμα προσέγγιση του προβλήματος.
Στο συνέδριο δόθηκε έμφαση στα όσα συμβαίνουν σε χώρες με πολυεθνικές και πολύ-θρησκευτικές κοινωνίες, όπως είναι η Κύπρος, ο Λίβανος και η Ελλάδα. Εξετάσθηκαν σε βάθος τα αίτια που οδήγησαν ομάδες να καταστρέψουν τα νεκροταφεία ή τους τόπους λατρείας άλλων ομάδων στη διάρκεια θρησκευτικών και εθνικών συγκρούσεων, ενώ επιχειρήθηκε τεκμηρίωση των προθέσεων πίσω από τέτοιες ενέργειες. Αναλύθηκε σε βάθος η πολύπλοκη διασύνδεση ανάμεσα στη θρησκεία και την πολιτική.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο Καθηγητής Hubert Faustman του Κέντρου Friedrich-Ebert-Stiftung και του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, που παράλληλα αναφέρθηκε εκτενώς στις καταστροφές που έχουν υποστεί θρησκευτικά μνημεία και νεκροταφεία στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο.
Μίλησαν ο Δρ Sabine Rogge, του Ινστιτούτου Κυπριακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Munster, ενώ στη θεματολογία με τίτλο: «Η θρησκευτική κληρονομιά στην Κύπρο» ομιλητές ήταν οι: Θεοδόσιος Τσιβόλας («Κυπριακή Θρησκευτική Κληρονομιά, μια διαιρεμένη Πολιτιστική Ιδιοκτησία»), Thorsten Kruse («Η τύχη της θρησκευτικής κληρονομιάς της Κύπρου μέσα από αναφορές Διεθνών Οργανισμών: Το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου), Μαρίνα Βασιλαρά και Kemal Bayakali («Μια πρώτη προσπάθεια αποκατάστασης του σεβασμού»).
Στη θεματολογία: «Αντιμετωπίζοντας τη θρησκευτική κληρονομιά στις γειτονικές χώρες», ο Leon Saltiel από την Ελβετία αναφέρθηκε στους Εβραίους της Θεσσαλονίκης και την ισοπέδωση των νεκροταφείων τους από τους Ναζί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ ο Malek Sharif, του Πανεπιστημίου Munster, μίλησε για τα νεκροταφεία και τους τόπους λατρείας στον πολύ-θρησκευτικό Λίβανο.
Το διεθνές συνέδριο ολοκληρώθηκε με θέμα: «Οι τωρινές εξελίξεις στο βόρειο τμήμα της Κύπρου», με ομιλητές τους Θεοπίστη Στυλιανού-Lambert («Πολιτιστικοί Πόλεμοι»), Mete Hatay («Αγία Σοφία και Θρησκευτική Κληρονομιά στην Κύπρο») και Πέτρο Σαββίδη («Ο Νέος Μιναρές στην κατεχόμενη Κύπρο: Η επιβολή του Τουρκικού Ισλαμισμού στους κοσμικούς τ/κ»). Ακολούθησε διάλογος με τους παρευρισκόμενους.