Υγεία, πρόληψη και τεχνητή νοημοσύνη: Προς ένα νέο, ανθεκτικό μοντέλο υγειονομικών συστημάτων

Τον καθοριστικό ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης, της βιολογίας και της πρόληψης στη διαμόρφωση ανθεκτικών συστημάτων υγείας του μέλλοντος ανέδειξε η συζήτηση με τίτλο «Longevity, Biodefense and the Future of Resilient Health Systems», στο πλαίσιο του συνεδρίου EmTech Europe 2026, το οποίο διοργανώνουν η MIT Technology Review και η «Καθημερινή». Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Αντώνης Πολεμίτης, CEO στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, και ο Αθανάσιος Σπανός, Partner, Head of Operations and AI στη PwC Greece. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η ανάγκη επαναπροσδιορισμού του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την υγεία και τα συστήματα περίθαλψης. Ο κ. Πολεμίτης υπογράμμισε ότι η έννοια της μακροζωίας πρέπει να επαναπροσδιοριστεί, σημειώνοντας πως «αντί για μακροζωία σήμερα είναι σημαντικότερο να μιλάμε για το πόσο ζούμε με καλή υγεία (health span), και αν αυτό επιτευχθεί, θα έχουμε ως επακόλουθο τη μακροζωία». Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε την ανάγκη μετάβασης από ένα αντιδραστικό μοντέλο υγειονομικής περίθαλψης –στο οποίο οι πολίτες αναζητούν φροντίδα μόνο όταν εμφανίζεται πρόβλημα– σε ένα σύστημα που δίνει έμφαση στην πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση.

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις ευρύτερες κοινωνικοοικονομικές προεκτάσεις της υγείας, με αφορμή ερώτηση του κ. Σπανού σχετικά με το «πώς ένα παγκόσμιο υψηλότερο εισόδημα και ο επανασχεδιασμός των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη σχετική ατζέντα». Ο κ. Πολεμίτης απάντησε ότι «είμαστε διεθνώς πολύ μακριά από το να εφαρμόσουμε ό,τι είναι ήδη γνωστό, από προληπτικές θεραπείες που είναι ήδη γνωστές», επισημαίνοντας το χάσμα μεταξύ επιστημονικής γνώσης και πρακτικής εφαρμογής στις πολιτικές υγείας. Αναφερόμενος στον ρόλο της ΤΝ, σημείωσε ότι αναμένεται να μετασχηματίσει σημαντικά πολλές πτυχές της καθημερινότητας, καθώς «πολλές φυσικές δραστηριότητες θα αντικατασταθούν από λειτουργίες ΤΝ, αλλά το να νιώθεις καλά, το να περνάς χρόνο με την οικογένειά σου, το να ζήσεις περισσότερο δεν θα επηρεαστούν από την ΤΝ». Παράλληλα, εκτίμησε ότι τα επόμενα χρόνια η βιολογία θα απορροφήσει σημαντικά μεγαλύτερους πόρους σε σχέση με άλλους τομείς της ΤΝ, καθώς η επιστημονική πρόοδος στον χώρο αυτό αναμένεται να αποτελέσει βασικό μοχλό βελτίωσης της ανθρώπινης υγείας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο ζήτημα των δεδομένων, με τον κ. Πολεμίτη να επισημαίνει ότι ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην πρόοδο της βιολογίας σήμερα είναι η έλλειψη επαρκώς ακριβών δεδομένων, τα οποία είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη αξιόπιστων εφαρμογών ΤΝ στην υγεία. Από την πλευρά του, ο κ. Σπανός ανέδειξε τον ρόλο της ΤΝ ως καταλύτη για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της λειτουργίας των συστημάτων υγείας, επισημαίνοντας τη σημασία της ενσωμάτωσης προηγμένων τεχνολογιών τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο. Η σύνδεση της καινοτομίας με τις πραγματικές ανάγκες των οργανισμών υγείας και των πολιτών αναδεικνύεται, όπως σημείωσε, σε βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ανθεκτικών και βιώσιμων συστημάτων.

Κλείνοντας, ο κ. Πολεμίτης αναφέρθηκε στους στρατηγικούς στόχους του University of Nicosia για την επόμενη δεκαετία, με ιδιαίτερη έμφαση στη μελέτη της συμβολής της ρομποτικής στο ερευνητικό έργο και στη διεύρυνση των εφαρμογών της ΤΝ στον τομέα της υγείας. Οπως κατέστη σαφές από τη συζήτηση, η σύγκλιση βιολογίας, δεδομένων και ΤΝ αναμένεται να διαμορφώσει ένα νέο, πιο ανθεκτικό και ανθρωποκεντρικό μοντέλο υγειονομικής περίθαλψης τα επόμενα χρόνια.