Επίκαιρη διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
Η αφήγηση και διδασκαλία της Κυπριακής Ιστορίας ακολουθούν μιαν Ελληνική, Εθνοκεντρική προσέγγιση. Παρόλα αυτά, ο ελληνοκεντρικός χαρακτήρας της Κυπριακής Ιστορίας δεν είναι ο πλέον ενδεδειγμένος για να αποδοθεί σωστά η ιστορία του τόπου, αφού σχεδόν αποκλείει την άλλη πλευρά, η οποία με τη σειρά της παρουσιάζει τη δική της εκδοχή για τα ιστορικά γεγονότα. Αυτό και άλλα τονίσθηκαν σε ομιλία, στα πλαίσια του Κύκλου Διαλέξεων «Η Κυπριακή Δημοκρατία μετά το 1974», που διοργανώνεται από το Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
Ο ομιλητής, δρ. Αιμίλιος Σολωμού, Ιστορικός και Αντιπρόεδρος Διοίκησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, τόνισε πως «Η ιστορία, όπως διδάσκεται σήμερα στην Ελληνοκυπριακή πλευρά σχετίζεται κυρίως με το Κίνημα για την Ένωση, τον Αγώνα της ΕΟΚΑ, τα γεγονότα του 1963-64, το Πραξικόπημα, την Εισβολή, κοκ. Προσωπικότητες όπως ο Μακάριος, ο Γρίβας, ο Κυπριανού, ο Κληρίδης και άλλοι δεν έχουν αξιολογηθεί με τον πιο αντικειμενικό φακό της επιστήμης της Ιστορίας», είπε, επισημαίνοντας πως χρειάζεται να έχει τόλμη αυτός που θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τα γεγονότα όσο πιο αντικειμενικά γίνεται.
«Η απομυθοποίηση της Σύγχρονης Ιστορίας δε θα είναι εύκολη υπόθεση. Το πολιτικό κόστος και οι πολιτικές σκοπιμότητες ίσως να μην επιτρέψουν να γίνει η απαιτούμενη αλλαγή στη διαχείριση του Ιστορικού λόγου, παρόλο που σήμερα υπάρχουν πολλοί νέοι ικανοί ιστορικοί», είπε ο δρ. Σολωμού. Παράλληλα, ανέφερε πως η Κύπρος έχει μακρά ιστοριογραφική παράδοση, που έχει διασώσει και συντηρήσει σημαντικές πτυχές της Ιστορίας του τόπου. Έχουν όμως «δημιουργηθεί μύθοι γύρω από την σύγχρονη Κυπριακή Ιστορία. Έχουν δημιουργηθεί πρότυπα που εξυπηρετούν εθνικούς ή κομματικούς σκοπούς».
Ο δρ. Σολωμού αναφέρθηκε επίσης στο τι είναι η Ιστορία, ποιος είναι ο σκοπός της και ποια είναι η χρησιμότητα της. Για την Ιστορία είπε πως είναι η «μάθηση για τη ζωή των ανθρώπων στο παρελθόν, και η διαδικασία της έρευνας που οδηγεί στη γνώση αυτού του παρελθόντος». Είναι επίσης η διευθέτηση του παρελθόντος, καθώς και το παράδειγμα και η συμβουλή για το παρόν. Πολλά είναι τα στοιχεία που επηρεάζουν τη γραφή της Ιστορίας, συμπεριλαμβανομένων και των πολιτικών, κομματικών και εθνικών σκοπιμοτήτων.
Ο ομιλητής αναφέρθηκε και στην χρησιμότητα της Ιστορίας, τονίζοντας πως αυτή γεννήθηκε από την επιθυμία των ανθρώπων να κληροδοτήσουν στους μεταγενέστερους τους κάτι από τη ζωή τους. «Λαοί που δεν γνωρίζουν το παρελθόν δεν μπορούν να προγραμματίσουν το μέλλον. Η Ιστορία είναι για ένα Έθνος, ότι η μνήμη για έναν άνθρωπο. Όποιος ξεχνά το παρελθόν δεν έχει παρόν και μέλλον», επισήμανε, τονίζοντας πως η Ιστορία είναι σημαντική γιατί βοηθά μεταξύ άλλων στην απόκτηση γνώσεων και ενσυναίσθησης, στην ανάπτυξη της γλώσσας, στο διάβασμα και στη διεύρυνση του πνεύματος.
Ο δρ. Σολωμού αναφέρθηκε τέλος στον ρόλο του επιστήμονα Ιστορικού, λέγοντας πως «η ιστορική έρευνα αποκτά νόημα όταν τα πορίσματα της συντίθενται σε ένα κείμενο και δημοσιοποιούνται. Για να πετύχει ένας ιστορικός απαιτούνται αντίληψη και κατανόηση των ανθρώπων, καθώς επίσης εντιμότητα και θάρρος».
Ακολούθησαν ερωτήσεις από το κοινό.