Από τα Σφάλματα του Ανθρώπινου Νου στις Θεσμικές Δομές: Παρουσίαση της Μονάδας Δικονομικού Δικαίου στο Συνέδριο του Ντουμπρόβνικ για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη
Η Μονάδα Δικονομικού Δικαίου συμμετείχε στο συνέδριο «Public and Private Justice: Dispute Resolution in Modern Societies», το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του YEAR XX: Digital Transformation of Civil Justice – Improving or Dehumanizing Dispute Resolution? στο Διαπανεπιστημιακό Κέντρο του Ντουμπρόβνικ (Inter-University Centre Dubrovnik), από τις 25 έως τις 29 Μαΐου 2026.
Τη Μονάδα εκπροσώπησε η Εξωτερική Συνεργάτιδα Κλεοπάτρα Κχατάπ, η οποία παρουσίασε εισήγηση με τίτλο «From Fallible Minds to Formal Institutions: Why Democracies Must Rethink Human Decision-Making». Η παρουσίαση συντάχθηκε από τον Δρ Νικόλα Κυριακίδη, την Κλεοπάτρα Κχατάπ και τη Γαλάτεια Ξενοφώντος.
Το συνέδριο συγκέντρωσε ακαδημαϊκούς, ερευνητές και επαγγελματίες του χώρου με στόχο τη συζήτηση των προκλήσεων και των ευκαιριών που προκύπτουν από τον ψηφιακό μετασχηματισμό της πολιτικής δικαιοσύνης. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στον αντίκτυπο των αναδυόμενων τεχνολογιών στην επίλυση διαφορών, στη δικονομική δικαιοσύνη, στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη και στο μέλλον της απονομής δικαιοσύνης στις σύγχρονες κοινωνίες.
Η παρουσίαση εξέτασε τις αντιλήψεις του κοινού σχετικά με την εμπιστοσύνη τόσο στην ανθρώπινη όσο και στην υποβοηθούμενη από τεχνητή νοημοσύνη δικαστική λήψη αποφάσεων, βασιζόμενη σε συγκριτική ερευνητική μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε πολλαπλές δικαιοδοσίες. Παράλληλα, ανέδειξε ευρύτερα ζητήματα που αφορούν την αμεροληψία, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη θεσμική νομιμοποίηση, υπογραμμίζοντας ότι οι ανησυχίες που εκφράζονται τόσο για τους ανθρώπινους φορείς λήψης αποφάσεων όσο και για τα τεχνολογικά εργαλεία αντανακλούν μια βαθύτερη πρόκληση: τη διατήρηση της εμπιστοσύνης του κοινού, στα συστήματα απονομής δικαιοσύνης.
Η έρευνα υποστήριξε ότι η σχετική συζήτηση πρέπει να υπερβεί την απλή σύγκριση μεταξύ ανθρώπινης και τεχνητής λήψης αποφάσεων και να επικεντρωθεί στις θεσμικές προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της δικαιοσύνης, της συνέπειας, της τεκμηρίωσης και της εμπιστοσύνης. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η εμπιστοσύνη του κοινού δεν εξαρτάται μόνο από το ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις, αλλά και από το κατά πόσο το ίδιο το πλαίσιο λήψης αποφάσεων θεωρείται νόμιμο, διαφανές και με σαφείς μηχανισμούς λογοδοσίας.
Η παρουσίαση αντανακλά τη συνεχιζόμενη ερευνητική δραστηριότητα της Μονάδας Δικονομικού Δικαίου στους τομείς της πολιτικής δικαιοσύνης, της δικαστικής νομιμοποίησης, του ψηφιακού μετασχηματισμού και των επιπτώσεων των αναδυόμενων τεχνολογιών στα νομικά συστήματα. Παράλληλα, συμβάλλει στις επίκαιρες συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα δικαστήρια και οι νομικοί θεσμοί μπορούν να ενσωματώσουν την τεχνολογική καινοτομία, διατηρώντας παράλληλα τις θεμελιώδεις δικονομικές εγγυήσεις και την εμπιστοσύνη του κοινού.
Μέσα από τη συμμετοχή της στο συνέδριο, η Μονάδα Δικονομικού Δικαίου συνέβαλε σε έναν διεθνή και διεπιστημονικό διάλογο για το μέλλον της πολιτικής δικαιοσύνης και της επίλυσης διαφορών. Η Μονάδα εκφράζει τις ευχαριστίες της προς τους διοργανωτές και τους συμμετέχοντες για τη δημιουργία ενός πολύτιμου φόρουμ ακαδημαϊκής ανταλλαγής απόψεων και συζήτησης γύρω από τη διαρκώς εξελισσόμενη σχέση μεταξύ τεχνολογίας, θεσμών και δικαιοσύνης.
