Νεα

Το αόρατο συναισθηματικό κόστος της εργασίας: Νέα μελέτη εξετάζει την ευημερία των εργαζομένων σε 35 ευρωπαϊκές χώρες

Το αόρατο συναισθηματικό κόστος της εργασίας: Νέα μελέτη εξετάζει την ευημερία των εργαζομένων σε 35 ευρωπαϊκές χώρες

Νέα μελέτη του Καθηγητή Νικόλαου Αντωνακάκη του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, UNIC Athens η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Social Indicators Research, αναδεικνύει μια πτυχή της εργασιακής ζωής που συχνά περνά απαρατήρητη: τις συναισθηματικές απαιτήσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και τη σχέση τους με την ποιότητα ζωής.

Αξιοποιώντας στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Έρευνα για τις Συνθήκες Εργασίας του 2024 και δεδομένα από περισσότερους από 30.000 εργαζομένους σε 35 ευρωπαϊκές χώρες, η μελέτη αναπτύσσει έναν Δείκτη Απαιτήσεων Συναισθηματικής Εργασίας, ο οποίος αποτυπώνει τέσσερις διαστάσεις: την άμεση επαφή με άτομα εκτός του εργασιακού περιβάλλοντος, τη διαχείριση θυμωμένων πελατών ή χρηστών υπηρεσιών, την έκθεση σε συναισθηματικά δύσκολες καταστάσεις και την ανάγκη απόκρυψης των πραγματικών συναισθημάτων.

Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ισχυρή συσχέτιση μεταξύ αυξημένων απαιτήσεων συναισθηματικής εργασίας και χαμηλότερης υποκειμενικής ευημερίας. Μια μεταβολή από το χαμηλότερο στο υψηλότερο επίπεδο του δείκτη συνδέεται με μείωση κατά 15,1 μονάδες στον διεθνώς αναγνωρισμένο Δείκτη Ευημερίας WHO-5, καθώς και με υψηλότερα επίπεδα εργασιακού στρες, συναισθηματικής και σωματικής εξάντλησης, προβλημάτων ύπνου και άγχους.

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα είναι ότι η ίδια η επαφή με άλλους ανθρώπους δεν αποτελεί το πρόβλημα. Η ισχυρότερη αρνητική συσχέτιση με την ευημερία εντοπίζεται στην έκθεση σε συναισθηματικά δύσκολες καταστάσεις και στην ανάγκη των εργαζομένων να αποκρύπτουν τα πραγματικά τους συναισθήματα. Το εργασιακό στρες και η συναισθηματική εξάντληση εξηγούν στατιστικά σχεδόν ολόκληρη τη σχέση μεταξύ συναισθηματικής εργασίας και χαμηλότερης ευημερίας, με τη συναισθηματική εξάντληση να αποτελεί τον ισχυρότερο μηχανισμό.

Η μελέτη αναδεικνύει επίσης μια σημαντική διάσταση του φύλου. Οι γυναίκες εκτίθενται σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικών απαιτήσεων στην εργασία, ωστόσο οι επιπτώσεις ενός δεδομένου επιπέδου έκθεσης στην ευημερία είναι σε γενικές γραμμές παρόμοιες για γυναίκες και άνδρες. Η ανισότητα, επομένως, φαίνεται να βρίσκεται κυρίως στην άνιση κατανομή της έκθεσης σε συναισθηματικά απαιτητική εργασία.

Παράλληλα, καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών καθεστώτων κοινωνικής προστασίας, υπογραμμίζοντας ότι το ευρύτερο θεσμικό και κοινωνικό περιβάλλον έχει σημασία. Σε επίπεδο χώρου εργασίας, η κοινωνική υποστήριξη από συναδέλφους και προϊσταμένους αναδεικνύεται ως ο σημαντικότερος εργασιακός πόρος που συνδέεται με ασθενέστερη αρνητική σχέση μεταξύ συναισθηματικής εργασίας και ευημερίας.

Δήλωση του Καθηγητή Νικόλαου Αντωνακάκη

«Ένα μεγάλο μέρος του κόστους της εργασίας είναι ορατό στους μισθούς, στις ώρες εργασίας και στις σωματικές απαιτήσεις. Η συναισθηματική εργασία είναι διαφορετική, γιατί μεγάλο μέρος της παραμένει αόρατο. Ο εργαζόμενος μπορεί να μην καλείται μόνο να εκτελέσει ένα καθήκον, αλλά και να απορροφήσει συγκρούσεις, να διαχειριστεί δύσκολες καταστάσεις και να ελέγξει τι αισθάνεται ή τι επιτρέπεται να εκφράσει. Τα ευρήματα δείχνουν ότι αυτές οι απαιτήσεις έχουν ουσιαστική σχέση με την ποιότητα ζωής. Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς η επαφή με άλλους ανθρώπους. Είναι κυρίως η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε συναισθηματικά δύσκολες καταστάσεις και η ανάγκη καταπίεσης των πραγματικών συναισθημάτων. Αν θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για την ποιότητα της εργασίας και την ευημερία των εργαζομένων, πρέπει να κάνουμε ορατές και αυτές τις κρυφές συναισθηματικές απαιτήσεις.»

Free full-text viewing through Springer Nature SharedIt

Official Springer publication page