Ο Δρ Νικόλας Κυριακίδης στην εναρκτήρια συνάντηση του έργου JUST–IN στη Βρέμη
Ο Δρ Νικόλας Κυριακίδης, Διευθυντής της Μονάδας Δικονομικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, συμμετείχε στην εναρκτήρια συνάντηση του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου JUST-IN, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Βρέμης στις 8–9 Οκτωβρίου 2026. Συμμετέχοντας υπό την ιδιότητά του ως Αντιπρόεδρος του Oxygen for Democracy (Οξυγόνο), παρουσίασε τον συντονιστικό ρόλο του οργανισμού στο Πακέτο Εργασίας 6 και τη συμβολή του στην ανάπτυξη πιλοτικών Παρατηρητηρίων Πολιτών για τη Δικαστική Ανεξαρτησία.
Το JUST-IN — Justice–in–Context: Social Practices, Local Realities, and the Everyday Work of Judicial Independence in Europe — είναι ένα τριετές έργο που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και εξετάζει πώς λειτουργεί η δικαστική ανεξαρτησία στην πράξη σε διαφορετικά ευρωπαϊκά περιβάλλοντα. Παράλληλα με τις επίσημες νομικές εγγυήσεις και τις θεσμικές δομές, διερευνά τις καθημερινές πρακτικές, τις οργανωτικές συνθήκες, τις άτυπες σχέσεις και τις πολιτισμικές αντιλήψεις που διαμορφώνουν τη λειτουργία των δικαστηρίων.
Το έργο συνδυάζει τη νομική ανάλυση, την κοινωνικονομική έρευνα, την πολιτική επιστήμη και την επιστήμη δεδομένων με συμμετοχικές μεθόδους. Επιδιώκει να συμπληρώσει τους υφιστάμενους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς παρακολούθησης, ενσωματώνοντας τις εμπειρίες δικαστών, δικαστικών υπαλλήλων, δικηγόρων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και χρηστών των δικαστηρίων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διοίκηση των δικαστηρίων και στην αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη δικαιοσύνη, καθώς και στις επιπτώσεις τους στη δικαστική αυτονομία, στον φόρτο εργασίας, στην κατανομή υποθέσεων και στη δικαστική αιτιολογία.
Στα προβλεπόμενα αποτελέσματα περιλαμβάνονται το Embedded Judicial Independence Tracker (EJIT), μια διαδικτυακή πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει πολύγλωσσο υλικό και δεδομένα για τη δικαστική ανεξαρτησία, καθώς και ένα εργαλείο υποστήριξης διακρατικών παραπομπών στη νομολογία, με σκοπό τη διευκόλυνση της αξιοποίησης δικαστικών αποφάσεων από διαφορετικές δικαιοδοσίες.
Στο πλαίσιο αυτό, το Οξυγόνο συντονίζει το Πακέτο Εργασίας 6, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία πιλοτικών Παρατηρητηρίων Πολιτών για τη Δικαστική Ανεξαρτησία στην Κύπρο, την Ελλάδα, τη Γερμανία και τη Σερβία. Τα Παρατηρητήρια θα αποτελέσουν χώρους οργανωμένης συμμετοχής και διαλόγου, συνδέοντας τις τοπικές εμπειρίες με την ευρύτερη έρευνα και τις προτάσεις πολιτικής του έργου.
Στην παρουσίασή του, ο Δρ Κυριακίδης ανέλυσε τον σκοπό και τον σχεδιασμό των Παρατηρητηρίων, εστιάζοντας στην προσέλκυση συμμετεχόντων, στη διακυβέρνηση, στις απαραίτητες εγγυήσεις και στον συντονισμό με την κοινοπραξία. Παράλληλα, ανέδειξε τα πρακτικά ζητήματα και τις ανάγκες υποστήριξης από τους εταίρους για την προετοιμασία της υλοποίησής τους.
Κατά τη διήμερη συνάντηση, οι εταίροι συζήτησαν τις επιστημονικές βάσεις του έργου, τις ερευνητικές μεθόδους, τις ρυθμίσεις δεοντολογίας και διαχείρισης δεδομένων, τα ψηφιακά εργαλεία και τις προτεραιότητες υλοποίησης. Η συνάντηση σηματοδότησε την έναρξη μιας κοινής προσπάθειας για την πληρέστερη κατανόηση της δικαστικής ανεξαρτησίας μέσα στο ιδιαίτερο πλαίσιο λειτουργίας κάθε συστήματος και της σχέσης της με το κράτος δικαίου στην Ευρώπη.
